महाराष्ट्रात अत्यंत उत्साहात आणि भक्तीभावाने साजरा होणाऱ्या गणेशोत्सवाला गेल्या वर्षापासून राज्य शासनाने ‘राज्य महोत्सव’ म्हणून घोषित केले आहे. यावर्षी या महोत्सवाचा आणखी विस्तार करत, ‘उत्कृष्ट सार्वजनिक गणेशोत्सव स्पर्धा’ आता थेट राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर राबविण्याचा महत्त्वपूर्ण निर्णय राज्य सरकारने घेतला आहे. यामुळे आता केवळ महाराष्ट्रातीलच नव्हे, तर देश-विदेशातील गणेशोत्सव मंडळांनाही या स्पर्धेत सहभागी होता येणार आहे आणि त्यांच्या विधायक उपक्रमांना शासनाकडून भरघोस बक्षिसे देऊन गौरविण्यात येणार आहे.
लोकमान्य टिळक जयंतीदिनी विशेष कार्यशाळेचे आयोजन
सार्वजनिक गणेशोत्सवाचे प्रणेते लोकमान्य बाळ गंगाधर टिळक यांच्या जयंतीचे औचित्य साधून, येत्या २३ जुलै २०२४ रोजी सार्वजनिक गणेशोत्सव मंडळांच्या पदाधिकाऱ्यांसाठी एका विशेष प्रशिक्षण कार्यशाळेचे आयोजन करण्यात आले आहे. ही कार्यशाळा रामभाऊ म्हाळगी प्रबोधिनी आणि पु.ल. देशपांडे महाराष्ट्र कला अकादमी यांच्या संयुक्त विद्यमाने आयोजित करण्यात आली आहे.
या महत्त्वपूर्ण कार्यशाळेचे उद्घाटन सांस्कृतिक कार्य मंत्री ॲड. आशिष शेलार यांच्या हस्ते होणार आहे. सांस्कृतिक क्षेत्रातील विविध उपक्रमांना गती देण्यासाठी शासन नेहमीच तत्पर असते. नुकतीच ‘संवाद वारी’ डिजिटल चित्ररथाला मंत्री आशिष शेलार आणि दत्तात्रय भरणे यांनी भेट दिली होती, ज्याद्वारे आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर सांस्कृतिक प्रसारासाठी कसा केला जाऊ शकतो हे दिसून आले. या कार्यशाळेला सांस्कृतिक कार्य विभागाचे सचिव डॉ. किरण कुलकर्णी, रामभाऊ म्हाळगी प्रबोधिनीचे कार्यकारी संचालक अभिराम घड्याळपाटील आणि इतर मान्यवर उपस्थित राहणार आहेत.
कार्यशाळेत काय असणार खास मार्गदर्शन?
सार्वजनिक गणेशोत्सव अधिक शिस्तबद्ध, सुरक्षित आणि विधायक पद्धतीने साजरा करण्यासाठी या कार्यशाळेत तज्ज्ञांद्वारे खालील विषयांवर सखोल मार्गदर्शन केले जाणार आहे:
- उत्सवाचा इतिहास आणि सामाजिक भान: गणेशोत्सवाचा ऐतिहासिक वारसा आणि त्याचे सामाजिक महत्त्व.
- आर्थिक नियोजन आणि आपत्ती व्यवस्थापन: मंडळांचे आर्थिक बजेट आणि आपत्कालीन परिस्थिती हाताळण्याची तयारी.
- नेतृत्व विकास आणि उपक्रम नियोजन: तरुण कार्यकर्त्यांमध्ये नेतृत्व गुणांचा विकास करणे आणि समाजोपयोगी उपक्रम राबवणे.
- अनुभवांचे आदानप्रदान: लोकमान्य टिळकांच्या प्रेरणेने मुंबईत स्थापन झालेल्या पहिल्या ‘केशवजी नाईक चाळ सार्वजनिक गणेशोत्सव मंडळाचे’ पदाधिकारी त्यांच्या शतकोत्तर प्रवासाचा आणि व्यवस्थापनाचा यशस्वी आढावा सादर करणार आहेत.
मराठी संस्कृती आणि भाषेचा जागतिक प्रसार
या महोत्सवाच्या माध्यमातून मराठी संस्कृती, परंपरा आणि ‘वसुधैव कुटुम्बकम’ म्हणजेच जागतिक कल्याणाची भावना जगभर पसरवण्याचा प्रयत्न केला जाणार आहे. महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री आणि उपमुख्यमंत्र्यांनी मराठी भाषेच्या जतन आणि संवर्धनासाठी प्रभावी कृती आराखडा तयार करण्याचे निर्देश आधीच दिले आहेत. अशा प्रकारच्या जागतिक स्पर्धांमुळे मराठी भाषा आणि संस्कृतीला आंतरराष्ट्रीय स्तरावर नवी ओळख आणि बळ मिळणार आहे.
कधी आणि कुठे होणार कार्यक्रम?
हा प्रशिक्षण कार्यक्रम प्रभादेवी येथील पु.ल. देशपांडे महाराष्ट्र कला अकादमी संकुल येथे सकाळी १० ते सायंकाळी ४ या वेळेत पार पडणार आहे. जे पदाधिकारी प्रत्यक्ष उपस्थित राहू शकत नाहीत, त्यांच्यासाठी हा कार्यक्रम अकादमीच्या अधिकृत युट्यूब वाहिनीवर थेट प्रक्षेपित (Live) केला जाईल. जगभरातील सर्व गणेशोत्सव मंडळांनी या सुवर्णसंधीचा लाभ घ्यावा, असे आवाहन आयोजकांतर्फे करण्यात आले आहे.