Maha Agri (महा ॲग्री): महाराष्ट्रात सध्या कचरा व्यवस्थापन (Waste Management) हे क्षेत्र अतिशय वेगाने विकसित होत आहे. कचऱ्याची विल्हेवाट लावणे हा केवळ स्वच्छतेचा भाग न राहता, आता तो एक फायदेशीर ‘हरित उद्योग’ (Green Business) म्हणून उदयास येत आहे. वाढते शहरीकरण आणि पर्यावरण संरक्षणाविषयी नागरिकांमध्ये निर्माण झालेली जनजागृती यामुळे या क्षेत्रात रोजगाराच्या आणि उद्योजकतेच्या अनेक नवीन संधी निर्माण होत आहेत.
याच पार्श्वभूमीवर, महाराष्ट्र संशोधन, उन्नती व प्रशिक्षण प्रबोधिनी (अमृत) आणि कुशाग्र इनोव्हेशन्स फाउंडेशन यांच्या संयुक्त विद्यमाने राज्यभरात ‘अमृत-सक्षम’ (AMRUT-Saksham) हा एक विशेष उद्योजकता विकास उपक्रम सुरू करण्यात आला आहे. या उपक्रमाचा मुख्य उद्देश राज्यातील नागरिकांना कचरा व्यवस्थापन क्षेत्रात यशस्वी उद्योजक बनवणे हा आहे.
—
‘अमृत-सक्षम’ उपक्रम नेमका काय आहे?
‘अमृत-सक्षम’ हा केवळ एक साधा प्रशिक्षण कार्यक्रम नसून, ही व्यवसायाच्या संकल्पनेपासून ते प्रत्यक्ष उद्योग उभारणीपर्यंत मार्गदर्शन करणारी एक सर्वसमावेशक प्रणाली आहे. कचरा ही एक मोठी समस्या नसून तो उत्पन्नाचा एक शाश्वत मार्ग कसा ठरू शकतो, हे या उपक्रमाद्वारे पटवून दिले जाणार आहे.
या उपक्रमांतर्गत प्रामुख्याने खालील व्यवसायांच्या संधींबत सखोल मार्गदर्शन व प्रशिक्षण दिले जाईल:
- सुकलेल्या फुलांपासून अगरबत्ती आणि धूपनिर्मिती करणे.
- प्लास्टिक, कागद आणि काचेचे शास्त्रोक्त पद्धतीने पुनर्चक्रण (Recycling) करणे.
- ‘रिसोर्स रिकव्हरी सेंटर’ (Resource Recovery Center) उभारणीबाबत तांत्रिक माहिती देणे.
—
कोण सहभागी होऊ शकते?
या उपक्रमात सहभागी होण्यासाठी कोणत्याही पूर्वअनुभवाची आवश्यकता नाही. खालीलपैकी कोणीही या योजनेचा लाभ घेऊ शकतात:
- स्वतःचा नवीन व्यवसाय सुरू करू इच्छिणारे तरुण-तरुणी.
- महिला बचत गट (SHGs) – ज्याप्रमाणे राज्य सरकार महिला सुरक्षिततेसाठी ‘सखी वन स्टॉप सेंटर’ अधिक सक्षम करत आहे, त्याच धर्तीवर महिलांना आर्थिकदृष्ट्या स्वावलंबी बनवण्यासाठी हा उपक्रम उत्तम संधी देतो.
- विद्यमान व्यावसायिक आणि उद्योजक.
- निवृत्त शासकीय अधिकारी व कर्मचारी.
- स्वयंसेवी संस्था (NGOs) आणि पर्यावरणप्रेमी नागरिक.
याशिवाय, शासकीय योजनांचा लाभ घेऊ इच्छिणारे तरुण आणि खेळाडू देखील इतर क्षेत्रांप्रमाणे येथे आपले भविष्य आजमावू शकतात. क्रीडा क्षेत्रात रस असणाऱ्यांनी मुंबई जिल्हास्तरीय क्रीडा पुरस्कारांसाठी अर्ज करण्याची सुवर्णसंधी गमावू नये, तर उद्योजकतेत रस असणाऱ्यांनी या अमृत-सक्षम उपक्रमाचा नक्की लाभ घ्यावा.
—
उमेदवारांना मिळणारे प्रमुख फायदे आणि सहाय्य
या उपक्रमात सहभागी होणाऱ्या पात्र उमेदवारांना ‘अमृत’ संस्थेमार्फत खालील बाबींचे सविस्तर मार्गदर्शन केले जाईल:
- योग्य व्यवसायाची निवड: आपल्या स्थानिक गरजेनुसार कोणता कचरा व्यवस्थापन व्यवसाय फायदेशीर ठरेल याची निवड करणे.
- आर्थिक नियोजन आणि कर्ज प्रक्रिया: बँकेकडून कर्ज मिळवण्याची प्रक्रिया, शासकीय योजना आणि अनुदानाचा (Subsidy) लाभ मिळवून देणे.
- व्याज परतावा योजना: वैयक्तिक कर्ज व्याज परतावा योजनेचा विशेष लाभ.
- मार्केटिंग आणि नेटवर्किंग: तयार झालेल्या उत्पादनांच्या विक्रीसाठी बाजारपेठ मिळवून देणे आणि क्षेत्रातील मोठ्या खरेदीदारांशी थेट संपर्क (Networking) करून देणे.
—
ऑनलाइन नोंदणी कशी करावी?
या सुवर्णसंधीचा लाभ घेण्यासाठी इच्छुकांनी त्वरित खालील अधिकृत संकेतस्थळांवर जाऊन आपली ऑनलाईन नोंदणी पूर्ण करावी:
- अधिकृत नोंदणी लिंक: https://amrut-saksham.mahaamrut.org.in/
- ‘अमृत’चे मुख्य संकेतस्थळ: www.mahaamrut.org.in
पुढील प्रक्रिया: नोंदणी पूर्ण झाल्यानंतर ‘अमृत-सक्षम’ची टीम पात्र उमेदवारांशी थेट दूरध्वनीद्वारे (Call) संपर्क साधेल. त्यानंतर तुमच्या जिल्ह्यातील कार्यशाळेची (Workshop) तारीख, वेळ आणि पुढील सविस्तर माहिती दिली जाईल.
—
थेट मार्गदर्शन सत्र (YouTube Live) आणि संपर्क
या व्यवसायांबद्दल प्राथमिक माहिती आणि शंकांचे निरसन करण्यासाठी एक विशेष थेट मार्गदर्शन सत्र आयोजित केले आहे:
- तारीख आणि वेळ: १६ जुलै २०२६ रोजी सायंकाळी ४:०० वाजता.
- यूट्यूब चॅनेल: AMRUT Official YouTube Channel
- अधिक माहितीसाठी संपर्क क्रमांक: ७७५७०९१८५९
जिल्हानिहाय अधिक माहितीसाठी तुम्ही अमृतच्या अधिकृत संकेतस्थळाला भेट देऊन स्थानिक प्रतिनिधींचे संपर्क तपशील मिळवू शकता.