हवामानात होणारे नाट्यमय बदल आणि शेतीसमोरील वाढती आव्हाने लक्षात घेता, आता पारंपरिक पद्धतींऐवजी आधुनिक तंत्रज्ञान स्वीकारणे काळाची गरज बनली आहे. याच धर्तीवर पुणे जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँकेच्या (PDCC Bank) वतीने कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) वर आधारित ‘अजितदादा पवार कृषी समृद्धी कर्ज योजना’ सुरू करण्यात आली आहे. या क्रांतीकारी योजनेचा भव्य शुभारंभ उपमुख्यमंत्री सुनेत्रा अजित पवार यांच्या हस्ते पुण्यामध्ये पार पडला.
या शेतकरी मेळाव्यात जिल्ह्यात उत्तम कामगिरी करणाऱ्या आदर्श शेतकऱ्यांचा विशेष सन्मान करण्यात आला. या प्रसंगी सहकार मंत्री बाबासाहेब पाटील, कृषी मंत्री दत्तात्रय भरणे, दिलीप वळसे पाटील यांच्यासह अनेक मान्यवर उपस्थित होते.
शेतीत एआय (AI) तंत्रज्ञानाचा वापर: ४०% उत्पादन वाढणार!
शेतीमध्ये तंत्रज्ञानाचा प्रभावी वापर वाढावा यासाठी बँकेने या योजनेअंतर्गत १,००० कोटी रुपयांचे कर्ज वाटपाचे उद्दिष्ट ठेवले आहे. उपमुख्यमंत्री सुनेत्रा पवार यांनी सांगितले की, दोन वर्षांपूर्वी अर्थसंकल्पात एआय-आधारित शेतीसाठी ५०० कोटी रुपयांची घोषणा करण्यात आली होती.
या कृषी समृद्धी योजनेमुळे विशेषतः ऊस उत्पादक शेतकऱ्यांना मोठा फायदा होणार आहे:
- उत्पादनात वाढ: ऊस उत्पादनामध्ये थेट ४० टक्क्यांपर्यंत वाढ होण्याचा अंदाज आहे.
- पाण्याची बचत: ठिबक आणि एआय व्यवस्थापनामुळे ३० टक्के पाण्याची बचत होईल.
- जमिनीचे आरोग्य: रासायनिक खतांचा योग्य व मर्यादित वापर झाल्याने जमिनीची सुपीकता टिकून राहील.
- अचूक अंदाज: हवामान अंदाज, कीड व रोगांची वेळीच ओळख पटवून योग्य उपाययोजना करणे शक्य होईल.
राज्य सरकार शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढवण्यासाठी सातत्याने विविध योजना राबवत आहे. जसे की, सिंचन आणि विहिरींसाठी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर कृषी स्वावलंबन योजना द्वारे शेतकऱ्यांना मोठे अनुदान दिले जाते, त्याचप्रमाणे आता एआय तंत्रज्ञानासाठी हे विशेष कर्ज उपलब्ध करून दिले जात आहे.
६१,९०० शेतकऱ्यांना ५२३ कोटी २२ लाखांची कर्जमाफी
महिला शेतकऱ्यांना अधिकृत मान्यता देणारा ऐतिहासिक कायदा राज्य सरकारने अलीकडेच केला आहे. याचसोबत ‘पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजने’च्या अंमलबजावणीला गती देण्यात आली आहे.
या योजनेची पहिली यादी जाहीर झाली असून, २ लाख रुपयांपर्यंत थकीत कर्ज असलेल्या शेतकऱ्यांना दिलासा मिळाला आहे. एकट्या पुणे जिल्ह्यात ६१ हजार ९०० पात्र शेतकऱ्यांना ५२३ कोटी २२ लाख रुपयांचा कर्जमाफीचा थेट लाभ मिळणार आहे. या निर्णयामुळे हजारो शेतकरी कुटुंबे कर्जाच्या ओझ्यातून मुक्त होऊन पुन्हा आत्मविश्वासाने शेती करू शकतील.
शासनाच्या लोककल्याणकारी योजनांचा प्रसार आणि प्रचार करण्यासाठी ग्रामीण भागात विविध उपक्रम राबवले जातात, जसे की संवादवारीच्या माध्यमातून शासकीय योजनांचा जागर केला जातो, जेणेकरून शेवटच्या घटकापर्यंत माहिती पोहोचू शकेल.
कृषी व सहकार मंत्र्यांची मोठी घोषणा
कार्यक्रम प्रसंगी बोलताना कृषी मंत्री दत्तात्रय भरणे यांनी स्पष्ट केले की, ‘पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर कर्जमुक्ती योजने’अंतर्गत राज्यातील ५६ लाख शेतकऱ्यांना तब्बल ४० हजार कोटी रुपयांहून अधिक मदत दिली जात आहे. तसेच, शासनाने नुकतीच शेतकऱ्यांसाठी ४८ हजार कोटी रुपयांची वीज बिल माफी जाहीर केली आहे.
त्याचप्रमाणे, सहकार मंत्री बाबासाहेब पाटील यांनी सांगितले की, महाराष्ट्राचे १ ट्रिलियन डॉलर अर्थव्यवस्थेचे स्वप्न पूर्ण करायचे असेल तर तरुण पिढीने तंत्रज्ञान आणि सहकाराच्या माध्यमातून आधुनिक शेतीकडे वळले पाहिजे.
शेतकऱ्यांना शासकीय कागदपत्रे आणि योजनांचा लाभ मिळणे सोपे जावे म्हणून राज्यभरात छत्रपती शिवाजी महाराज महाराजस्व समाधान शिबीरांचे आयोजन देखील केले जात आहे.
थोडक्यात महत्त्वाचे:
- योजनेचे नाव: अजितदादा पवार कृषी समृद्धी कर्ज योजना
- बँक: पुणे जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँक (PDCC)
- कर्ज उद्दिष्ट: १,००० कोटी रुपये
- मुख्य वैशिष्ट्य: एआय आधारित शेती, कीड नियंत्रण, ठिबक सिंचन आणि स्मार्ट फार्मिंग.