महाराष्ट्राची सांस्कृतिक ओळख आणि अस्मिता असलेला गणेशोत्सव आता केवळ राज्यापुरता मर्यादित न राहता जागतिक पातळीवर पोहोचला आहे. अनंत चतुर्दशीच्या निमित्ताने मुंबईतील ऐतिहासिक गिरगाव चौपाटीवर पार पडलेल्या भव्य गणेश विसर्जन मिरवणुकीत जगभरातील २३ हून अधिक देशांतील आंतरराष्ट्रीय पर्यटकांनी मोठ्या उत्साहाने आणि भक्तिभावाने सहभाग नोंदवला. “महाराष्ट्राच्या या लाडक्या राज्यउत्सवाला आंतरराष्ट्रीय स्तरावर घेऊन जाण्यात पर्यटन विभाग यशस्वी ठरला असून, शिस्तबद्ध नियोजन आणि उत्साह पाहून परदेशी पाहुणे भारावून गेले आहेत,” अशा शब्दांत मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी या उपक्रमाचे कौतुक केले.
पर्यटन विभागाचे विशेष दालन: विदेशी पर्यटकांसाठी पर्वणी
बृहन्मुंबई महानगरपालिका (BMC) आणि महाराष्ट्र पर्यटन संचालनालयाच्या संयुक्त विद्यमाने गिरगाव चौपाटीवर दरवर्षीप्रमाणे परदेशी पाहुण्यांसाठी विशेष दालन (Special Pavilion) उभारण्यात आले होते. या दालनातून पर्यटकांना भव्य मिरवणुकांचे दर्शन, पारंपरिक ढोल-ताशांचा गजर आणि विसर्जन सोहळा अगदी जवळून अनुभवता आला. यावेळी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस, उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्यासह कौशल्य विकास मंत्री मंगलप्रभात लोढा, पालिका अतिरिक्त आयुक्त अश्विनी भिडे आणि पर्यटन संचालक विकास पानसरे यांनी भेट देऊन पाहणी केली.
दरम्यान, राज्याच्या पर्यटन विकासाला नवी गती देण्यासाठी शासनाकडून विविध स्तरांवर उपक्रम राबवले जात आहेत. नुकताच जागतिक पर्यटन दिनानिमित्त ‘डेक्कन ओडिसी’ नव्या रूपात सज्ज करण्यात आली असून, अशा आंतरराष्ट्रीय उपक्रमांमुळे महाराष्ट्राची संस्कृती जागतिक पटलावर अधिक ठळकपणे उमटत आहे.
२३ देशांतील पर्यटकांनी केली गणरायाची आरती
थायलंड, इटली, फिनलँड, अमेरिका यांसह २३ विविध देशांतील पर्यटकांनी पारंपरिक महाराष्ट्रीयन पोशाख परिधान करून बाप्पाच्या चरणी नतमस्तक होण्याचा आनंद लुटला. केवळ प्रेक्षक न राहता या पाहुण्यांनी थेट गणपती बाप्पाच्या आरतीमध्ये सहभाग घेतला आणि ‘गणपती बाप्पा मोरया, पुढच्या वर्षी लवकर या’ अशा घोषणा देत ठेका धरला.
विदेशी पर्यटकांच्या उत्स्फूर्त प्रतिक्रिया:
- मार्को (पर्यटक, इटली): “हा अनुभव माझ्यासाठी स्वप्नवत आहे. लाखो लोक एकाच स्वरात आणि भक्तीत तल्लीन होऊन बाप्पाचा जयघोष करत होते, हे पाहून माझ्या डोळ्यांत आनंदाश्रू तरळले. श्रद्धा, एकात्मता आणि आनंदाचा हा अनोखा संगम दरवर्षी जगभरातील पर्यटकांनी येथे येऊन अनुभवला पाहिजे.”
- जॉना सुनी (पर्यटक, फिनलँड): “महाराष्ट्रातील लोकांचे आदरातिथ्य आणि प्रेम मनाला स्पर्शून गेले. ढोल-ताशांचा नाद आणि विसर्जनाचा भावूक क्षण अंगावर काटा आणणारा होता. पर्यटन विभागाच्या उत्कृष्ट नियोजनामुळे आम्हाला ही परंपरा जवळून अनुभवता आली.”
संस्कृती आणि लोकसंवादाचा अनोखा संगम
गणेशोत्सवाच्या माध्यमातून समाजात प्रबोधन आणि जनजागृती घडवून आणण्याची महाराष्ट्राची जुनी परंपरा आहे. एकीकडे मुंबईत आंतरराष्ट्रीय पातळीवर संस्कृतीचे दर्शन घडत असताना, दुसरीकडे ग्रामीण व निमशहरी भागातही उत्सवाचा उपयोग लोकोपयोगासाठी केला जात आहे. उदाहरणार्थ, विदर्भात शेगावात ‘लोकसंवाद-२०२६’ उपक्रमाला नागरिकांचा मोठा प्रतिसाद मिळाला, जिथे गणेशोत्सवाच्या माध्यमातून शेतकरी व सर्वसामान्यांपर्यंत शासकीय योजना पोहोचवण्यात आल्या. त्याचप्रमाणे सोलापूरच्या गणेशोत्सव मंडळात सायबर सुरक्षा व शासकीय योजनांचा जागर करण्यात आला.
पर्यटनाला नवी उभारी – पर्यटन मंत्री शंभूराज देसाई
पर्यटन मंत्री शंभूराज देसाई यांनी या यशस्वी उपक्रमावर समाधान व्यक्त करताना स्पष्ट केले की, गणेशोत्सव हा महाराष्ट्राच्या गौरवशाली सांस्कृतिक वारशाचा अविभाज्य भाग आहे. परदेशी पर्यटकांना थेट अशा लोकोत्सवात सामावून घेतल्याने आंतरराष्ट्रीय स्तरावर आपल्या समृद्ध वारशाचा संदेश जातो आणि पर्यटनाला मोठी उभारी मिळते. गिरगाव चौपाटीवरील हा विसर्जन सोहळा आंतरराष्ट्रीय पर्यटकांसाठी केवळ पर्यटन न ठरता एक अविस्मरणीय आध्यात्मिक व भावनिक अनुभूती ठरला आहे.