मराठी चित्रपटसृष्टीची समृद्ध परंपरा, आशयघन कथानक आणि प्रयोगशीलतेला राष्ट्रीय पातळीवर पोहोचवण्यासाठी नवी दिल्लीत एक स्तुत्य उपक्रम सुरू करण्यात आला आहे. ‘दादासाहेब फाळके चित्रपट रसास्वाद मंडळा’च्या दिल्ली आवृत्तीअंतर्गत नुकतेच ७२व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांमध्ये सर्वोत्कृष्ट संगीत दिग्दर्शनाचा बहुमान मिळवलेल्या ‘परत ४१° च्या मागावर’ (On the Trail of 41°) या लघुपटाच्या विशेष प्रदर्शनाचे आयोजन करण्यात आले होते.
महाराष्ट्र चित्रपट, रंगभूमी आणि सांस्कृतिक विकास महामंडळाच्या पुढाकाराने मुंबईत यशस्वी ठरलेल्या या उपक्रमाचा विस्तार आता नवी दिल्लीतील महाराष्ट्र सदन व महाराष्ट्र परिचय केंद्राच्या संयुक्त विद्यमाने करण्यात आला आहे. अलीकडेच दिल्ली मराठी चित्रपट महोत्सवाचे दिमाखात उद्घाटन झाले असून, या उपक्रमामुळे दर महिन्याला निवडक व दर्जेदार मराठी चित्रपट दिल्लीकरांना पाहण्याची संधी मिळणार आहे.
‘परत ४१° च्या मागावर’ लघुपटाची वैशिष्ट्ये आणि कथानक
फिल्म अँड टेलिव्हिजन इन्स्टिट्यूट ऑफ इंडिया (FTII), पुणे द्वारे सन २०२३ मध्ये निर्मित हा २३ मिनिटांचा लघुपट रहस्य आणि विज्ञानाचा अद्भुत संगम सादर करतो. लघुपटाचे दिग्दर्शन अधीप दास यांनी केले असून, लेखन अधीप दास आणि प्रसाद वेदविख्यात यांनी सांभाळले आहे.
- दिग्दर्शन: अधीप दास
- लेखन: अधीप दास आणि प्रसाद वेदविख्यात
- छायाचित्रण (Cinematography): प्रसाद वेदविख्यात
- संकलन (Editing): अरविंद जयन
- ध्वनीरचना व ध्वनीमिश्रण: शिवपाल सिंह कांग
- पुरस्कार: ७२ व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारात सर्वोत्कृष्ट संगीत दिग्दर्शन
कोकणातील निसर्गरम्य समुद्रकिनारपट्टीवरील एका खेड्यात घडणारी ही कथा मेहमूदा नावाच्या एका जिज्ञासू तरुणीभोवती फिरते. ‘४१’ या गूढ आणि अनाकलनीय संदेशाचा माग काढताना तिच्यासमोर अनेक रहस्ये उलगडत जातात. तब्बल २० वर्षांनंतर पुन्हा एका अनाकलनीय घटनेचा सामना करताना ती तीन लहान मुलांच्या मदतीने या रहस्याचा उलगडा करण्याचा प्रयत्न करते. मानवी जिज्ञासा, विज्ञान आणि कल्पनाशक्तीचा हा सुरेख मिलाफ प्रेक्षकांना खिळवून ठेवतो.
अभिजात कलाकृतींवर सविस्तर चर्चा आणि संवाद
चित्रपटाच्या प्रदर्शनानंतर उपस्थितांमध्ये या लघुपटाच्या विविध कलात्मक पैलूंवर सविस्तर चर्चा रंगली. कोकणाची पार्श्वभूमी, ध्वनीरचना, कथेतील रहस्य आणि निर्मिती प्रक्रिया यावर रसिकांनी आपले विचार व्यक्त केले. मराठी सिनेमाचा हा आंतरराष्ट्रीय दर्जा आणि प्रयोगशीलता पाहून उपस्थितांनी कलाकृतीचे कौतुक केले. यापूर्वीही अनेक मंचांवर नमूद केल्याप्रमाणे, समृद्ध मराठी चित्रपटांमुळे महाराष्ट्राच्या संस्कृतीला जागतिक ओळख मिळाली आहे, याचा पुनरुच्चार या वेळी झाला.
प्रमुख मान्यवरांची उपस्थिती
या विशेष प्रदर्शनाला अनेक प्रशासकीय अधिकारी आणि सांस्कृतिक क्षेत्रातील मान्यवर उपस्थित होते. यामध्ये महाराष्ट्र सदनच्या निवासी आयुक्त श्वेता सिंगल, महाराष्ट्र चित्रपट व रंगभूमी विकास महामंडळाचे सह व्यवस्थापकीय संचालक प्रशांत साजणीकर, दिल्ली परिचय केंद्राचे संचालक हेमराज बागुल, सहाय्यक निवासी आयुक्त नितीन शेंडे, स्मिता शेलार, जनसंपर्क अधिकारी मनीषा पिंगळे, पंकज चव्हाण आणि महाराष्ट्र सदनचे व्यवस्थापक प्रमोद कोलापते यांचा समावेश होता.
नवी दिल्लीतील महाराष्ट्र सदनात आयोजित या उपक्रमामुळे राष्ट्रीय राजधानीत मराठी संस्कृती आणि चित्रपटांचा जागर सातत्याने सुरू राहील, असा विश्वास सर्व मान्यवरांनी व्यक्त केला.