Google AI Training for Teachers: महाराष्ट्रातील शिक्षण क्षेत्रासाठी अत्यंत महत्त्वाची आणि आनंदाची बातमी आहे. राज्यातील शिक्षकांना तंत्रज्ञानाच्या प्रवाहात आघाडीवर ठेवण्यासाठी शालेय शिक्षण विभाग आणि ‘गुगल फॉर एज्युकेशन’ (Google for Education) यांच्यात एक महत्त्वपूर्ण करार करण्यात आला आहे. या करारांतर्गत राज्यातील तब्बल ४ लाखांपेक्षा जास्त शिक्षकांना कृत्रिम बुद्धिमत्ता (Artificial Intelligence – AI) आणि डिजिटल तंत्रज्ञानाचे प्रगत प्रशिक्षण दिले जाणार आहे.
पुढील दीड वर्षांच्या कालावधीत ‘गुगल एआय एज्युकेटर सिरीज’ (Google AI Educator Series) अंतर्गत हे प्रशिक्षण मोफत उपलब्ध करून दिले जाईल. मंत्रालयात आयोजित एका विशेष कार्यक्रमात शालेय शिक्षण मंत्री दादाजी भुसे यांच्या उपस्थितीत या सामंजस्य करारावर (MoU) स्वाक्षरी करण्यात आली.
शासकीय तिजोरीवर कोणताही भार नाही!
या उपक्रमाचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे या संपूर्ण प्रशिक्षणासाठी महाराष्ट्र शासनाच्या तिजोरीवर कोणताही आर्थिक भार पडणार नाही. गुगलमार्फत हे प्रशिक्षण पूर्णपणे विनामूल्य दिले जाणार आहे. तसेच शिक्षकांच्या डिजिटल सुरक्षेची पूर्ण काळजी घेण्यात आली असून, या संपूर्ण प्रक्रियेवर राज्य शासनाचे थेट नियंत्रण असणार आहे.
राज्यात सध्या विविध क्षेत्रांमध्ये डिजिटल क्रांती होताना पाहायला मिळत आहे. नुकताच महाराष्ट्र विधानमंडळात फेस रेकग्निशनद्वारे प्रवेश देण्याचा आधुनिक निर्णय घेण्यात आला होता, त्याच धर्तीवर आता शिक्षण क्षेत्रही हायटेक बनत आहे.
कसे असणार प्रशिक्षणाचे स्वरूप?
शालेय शिक्षण मंत्री दादाजी भुसे यांनी सांगितले की, २१ व्या शतकातील गरजा लक्षात घेता शिक्षकांना आधुनिक कौशल्यांनी सुसज्ज करणे गरजेचे आहे. या प्रशिक्षण कार्यक्रमाची अंमलबजावणी खालीलप्रमाणे टप्प्याटप्प्याने केली जाईल:
- मास्टर ट्रेनर्सची निवड: पहिल्या टप्प्यात राज्यातील काही निवडक शिक्षकांना ‘मास्टर ट्रेनर्स’ म्हणून गुगलद्वारे प्रशिक्षित केले जाईल.
- शाळांपर्यंत पोहोच: हे प्रशिक्षित मास्टर ट्रेनर्स पुढे राज्यातील इतर शिक्षकांना प्रशिक्षण देतील. या माध्यमातून प्रत्येक गावातील आणि शहरातील शाळेपर्यंत एआय तंत्रज्ञान पोहोचवले जाईल.
- स्थानिक भाषांमध्ये उपलब्धता: शिक्षकांना समजायला सोपे जावे यासाठी प्रशिक्षण सामग्री मराठी, हिंदी आणि इंग्रजी या तिन्ही भाषांमध्ये उपलब्ध असेल.
डिजिटल पायाभूत सुविधा बळकट होणार
शालेय शिक्षण राज्यमंत्री डॉ. पंकज भोयर यांनी स्पष्ट केले की, शासकीय आणि अनुदानित शाळांमधील शिक्षकांना जागतिक दर्जाचे प्रशिक्षण मिळावे, हा यामागील मुख्य उद्देश आहे. या भागीदारीमुळे शिक्षकांच्या व्यावसायिक विकासाला गती मिळेल आणि विद्यार्थ्यांनाही याचा मोठा फायदा होईल.
हा उपक्रम राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण २०२० (NEP 2020) च्या उद्दिष्टांशी सुसंगत आहे. यामुळे शाळांमधील आयसीटी प्रयोगशाळा (ICT Labs), स्मार्ट क्लासルーム, डिजिटल लायब्ररी आणि भाषा प्रयोगशाळा यांसारख्या अत्याधुनिक सुविधा अधिक सक्षमपणे वापरण्यास मदत होईल.
विशेष म्हणजे, तंत्रज्ञानाचा वापर करून नवनवीन उपक्रम राबवण्यात महाराष्ट्र आघाडीवर आहे. काही दिवसांपूर्वीच राज्यातील महिला उद्योजकांना बळ देण्यासाठी महाराष्ट्रात ‘महिला स्टार्ट अप हब’ उभारणीसाठी करार करण्यात आला होता. आता शिक्षण क्षेत्रातही अशाच प्रकारची मोठी झेप घेतली जात आहे.
या कार्यक्रमाला कोणाची उपस्थिती होती?
या ऐतिहासिक प्रसंगी गुगल फॉर एज्युकेशनचे उपाध्यक्ष ख्रिस फिलिप्स, वरिष्ठ अधिकारी संजय जैन, शालेय शिक्षण विभागाचे प्रधान सचिव रणजितसिंह देओल, सहसचिव श्री. ताशीलदार आणि इतर अनेक मान्यवर उपस्थित होते.