महाराष्ट्रातील दिव्यांग बांधवांसाठी शासनाचे ‘दिव्यांग सहाय्यक पोर्टल’ आता सुरु!
महाराष्ट्र राज्यातील दिव्यांग बांधवांसाठी, विशेषतः शेतकरी कुटुंबांतील आणि ग्रामीण भागातील व्यक्तींसाठी, महाराष्ट्र शासनाने एक अत्यंत महत्त्वपूर्ण डिजिटल पाऊल उचलले आहे. ‘दिव्यांग सहाय्यक पोर्टल’ या एकात्मिक ऑनलाइन प्लॅटफॉर्मच्या माध्यमातून आता विविध शासकीय योजना, आर्थिक सहाय्य, शिष्यवृत्ती, तक्रार निवारण आणि पुनर्वसनाशी संबंधित सर्व सेवा एकाच संकेतस्थळावर उपलब्ध करण्यात आल्या आहेत.
या अभिनव उपक्रमामुळे दिव्यांग व्यक्तींना सरकारी कार्यालयांचे हेलपाटे मारण्याची किंवा एजंटच्या माध्यमातून कामे करण्याची गरज भासणार नाही. या पोर्टलमुळे सरकारी सेवा अधिक सुलभ, पारदर्शक आणि वेळेत मिळतील याची खात्री मिळते. शासनाचा मुख्य उद्देश दिव्यांग व्यक्तींना समाजाच्या मुख्य प्रवाहात सामील करून त्यांना स्वावलंबी बनवणे हा आहे, आणि हे पोर्टल त्या दिशेने एक मोठे पाऊल आहे.
सविस्तर माहितीसाठी आणि योजनांचा लाभ घेण्यासाठी, कृपया खालील अधिकृत संकेतस्थळाला भेट द्या: https://divyangsahayakportal.maharashtra.gov.in/
दिव्यांग सहाय्यक पोर्टल म्हणजे काय?
दिव्यांग सहाय्यक पोर्टल हे महाराष्ट्र शासनाच्या दिव्यांग कल्याण विभागाने विकसित केलेले एक ‘सिंगल विंडो’ डिजिटल प्लॅटफॉर्म आहे. याचा अर्थ, राज्यातील दिव्यांग व्यक्तींनी या पोर्टलवर एकदाच नोंदणी करून आपले प्रोफाइल तयार करायचे असते. एकदा प्रोफाइल तयार झाल्यावर, त्यांच्या पात्रतेनुसार विविध शासकीय योजना त्यांच्या ‘डॅशबोर्ड’वर आपोआप दिसतात. यामुळे योजना शोधण्याचा आणि अर्ज करण्याचा वेळ वाचतो.
हे पोर्टल मोबाईल, टॅबलेट किंवा संगणकावर सहज वापरता येते. याचा इंटरफेस (वापरकर्ता अनुभव) अत्यंत सोपा आणि वापरण्यास सुलभ ठेवण्यात आला आहे, जेणेकरून कोणत्याही तांत्रिक अडचणीशिवाय कोणीही त्याचा वापर करू शकेल.
हे देखील पहा: Savitribai Fule Gharkul Yojana Maharashtra
दिव्यांग सहाय्यक पोर्टलची प्रमुख वैशिष्ट्ये
या पोर्टलची काही प्रमुख आणि नाविन्यपूर्ण वैशिष्ट्ये खालीलप्रमाणे आहेत, जी दिव्यांग बांधवांचे जीवन सुकर करतील:
- सिंगल विंडो सुविधा: दिव्यांग सहाय्यक पोर्टलवर एकदाच नोंदणी केल्यानंतर, सर्व योजनांची माहिती आणि अर्ज प्रक्रिया एकाच ठिकाणी उपलब्ध होते. यामुळे वेगवेगळ्या विभागांच्या वेबसाइट्सवर जाण्याची गरज नाही.
- थेट लाभ हस्तांतरण (DBT): आधार आणि UDID (Unique Disability ID) पडताळणीमुळे योजनांचा लाभ थेट पात्र लाभार्थ्यांच्या बँक खात्यात जमा होतो. यामुळे व्यवहारात अधिक पारदर्शकता येते आणि मध्यस्थांची गरज पूर्णपणे कमी होते.
- कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) आधारित सेवा: या पोर्टलमध्ये एआय आधारित व्हॉट्सॲप चॅटबॉट सेवा उपलब्ध आहे. यामुळे वापरकर्त्यांना त्यांच्या प्रश्नांची उत्तरे त्वरित मिळतात. विशेषतः, टायपिंग करण्यास अडचण असल्यास व्हॉइस नोट्सद्वारे (आवाजाद्वारे) तक्रार किंवा प्रश्न नोंदवता येतात, ज्यामुळे सेवा अधिक समावेशक बनते.
- रिअल-टाइम अर्ज स्थिती: एकदा अर्ज सादर केल्यानंतर, त्याची स्थिती (Status) रिअल-टाइममध्ये पाहता येते. यामुळे अर्जदाराला आपल्या अर्जाची प्रगती लगेच समजते आणि प्रतीक्षा करण्याची गरज भासत नाही.
- बनावट लाभार्थ्यांना आळा: UDID आणि आधार API (Application Programming Interface) वापरल्यामुळे दुबार आणि बनावट अर्ज सहज ओळखता येतात. यामुळे केवळ खऱ्या गरजूंनाच योजनांचा लाभ मिळतो.
- ११ मॉड्यूल्सचा समावेश: पहिल्या टप्प्यात योजना वितरण, संस्था व्यवस्थापन, तक्रार निवारण आणि डॅशबोर्ड यांसारख्या प्रक्रियांचा समावेश करण्यात आला आहे. पुढील टप्प्यात ॲक्सेसिबिलिटी ऑडिट (सुलभता तपासणी) आणि अर्ली इंटरव्हेन्शन सेंटर (लवकर हस्तक्षेप केंद्रे) देखील जोडले जाणार आहेत.
पोर्टलवर उपलब्ध प्रमुख योजना
दिव्यांग सहाय्यक पोर्टलवर सध्या सुमारे १४ विविध योजना उपलब्ध आहेत, ज्यामध्ये शिक्षण, रोजगार, आर्थिक सहाय्य आणि घरकुल योजना समाविष्ट आहेत. या योजना दिव्यांग व्यक्तींना त्यांचे जीवनमान सुधारण्यास मदत करतील:
- शिक्षण आणि शिष्यवृत्ती योजना:
- राज्य मॅट्रिक पूर्व शिष्यवृत्ती
- मॅट्रिक नंतरची शिष्यवृत्ती
- उच्च शिक्षणासाठी विशेष शिष्यवृत्ती
- आर्थिक सहाय्य योजना:
- स्वयंरोजगारासाठी साधन सामग्री खरेदीसाठी ३०,००० ते १,००,००० रुपयांपर्यंत आर्थिक मदत.
- विवाह व प्रोत्साहन योजना.
- गुणवत्ता पुरस्कार आणि राज्य पुरस्कार योजना.
- घरकुल योजना:
- शबरी आदिवासी घरकुल योजना
- प्रधानमंत्री आवास योजना (शहरी आणि ग्रामीण)
- पुनर्वसन व शिक्षण सुविधा:
- राज्यातील विशेष शाळा, रुग्णालये आणि पुनर्वसन केंद्रांची सविस्तर माहिती उपलब्ध.
नोंदणी प्रक्रिया आणि पुढील पाऊल
दिव्यांग सहाय्यक पोर्टलवर नोंदणी करणे अत्यंत सोपे आहे. यासाठी तुम्हाला फक्त काही मूलभूत माहिती आणि आवश्यक कागदपत्रे ऑनलाइन सादर करावी लागतील. एकदा नोंदणी पूर्ण झाल्यावर, तुम्ही तुमच्या डॅशबोर्डवरून तुमच्यासाठी उपलब्ध असलेल्या सर्व योजना पाहू शकता आणि त्यांच्यासाठी अर्ज करू शकता.
या पोर्टलमुळे महाराष्ट्रातील दिव्यांग बांधवांना, मग ते कोणत्याही क्षेत्रातील असोत, शेतीत काम करणारे असोत किंवा शहरी भागातील, शासनाच्या योजनांचा लाभ घेणे अधिक सुलभ झाले आहे. या डिजिटल क्रांतीचा लाभ घेऊन आपले जीवनमान उंचवा आणि स्वावलंबी व्हा!
अधिक माहितीसाठी आणि नोंदणीसाठी, कृपया आजच दिव्यांग सहाय्यक पोर्टलला भेट द्या.